W chwili obecnej sytuacja prawna spółdzielni uczniowskich nie jest uregulowana w sposób odrębny w stosunku do ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze , zwanej dalej Ustawą. Równocześnie spółdzielnie uczniowskie działają na podstawie ogólnych zasad ruchu spółdzielczego, wspomnianej Ustawy wzorując się na tzw. „spółdzielni dorosłych”, jak również ramowego statutu z 1999 roku utworzonego porozumieniem Ministerstwa Edukacji Narodowej i Krajowej Rady Spółdzielczej.

W tworzeniu i funkcjonowaniu spółdzielni uczniowskiej pożądanym byłoby kierowanie się standardami i instytucjami wskazanymi w Ustawie oraz międzynarodowych zasadach spółdzielczych, jednakże należy mieć na uwadze, że spółdzielnia uczniowska nie stanowi osobnego podmiotu prawa oraz posiada szczególny charakter, a co za tym idzie nie podlega sztywnym rygorom zawartym we wspomnianych regulacjach prawnych. Mamy tu do czynienia z większą swobodą w ustalaniu szczegółowych reguł ich funkcjonowania i organizacji.

Spółdzielnie uczniowskie, w odróżnieniu od tzw. ,,spółdzielni dorosłych nie posiadają osobowości prawnej, a więc nie mogą być podmiotem praw i obowiązków. Nie mogą dokonywać we własnym imieniu czynności prawnych, nie podlegają obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym -chociaż zgodnie z prawem spółdzielczym spółdzielnie podlegają obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego -skupiają osoby nie posiadające nawet ograniczonej zdolności do czynności prawnej, a więc osoby fizyczne poniżej trzynastego roku życia, choć równocześnie spółdzielnie uczniowskie prowadzą swego rodzaju działalność, zaciągają zobowiązania majątkowe i posiadają majątek.

Z punktu widzenia prawa są to więc szczególne konstrukcje prawne, które nie znajdują odpowiednika w żadnej instytucji ukształtowanej przez polskiego prawodawcę. De facto działają po części na podstawie Kodeksu cywilnego, ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty , Prawa spółdzielczego i międzynarodowych zasad spółdzielczych.

Spółdzielnia wedle prawa polskiego jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Z kolei spółdzielnie uczniowskie definiuje się jako organizacje wewnątrzszkolną, nie posiadającą osobowości prawnej.

Do zorganizowania spółdzielni uczniowskiej należy się dobrze przygotować. Równocześnie należy wziąć pod uwagę potencjał przyszłych członków spółdzielni: czym się zajmują? co jest ich pasją? jakie posiadają talenty? Najlepszą dla rodzącej się w szkole spółdzielczości sytuacją byłaby taka, kiedy to potrzeby społeczności lokalnej pokrywałyby się z tym, czym młodzież szkolna pragnęłaby się zajmować, do czego ma predyspozycje.

Skoro za pomocą przeprowadzonej wśród mieszkańców najbliższej okolicy diagnozy, potencjalni spółdzielcy posiedli już wiedzę o potrzebach społeczności lokalnej, należy uzyskać dane na temat członków mającej powstać spółdzielni.

Posiadając wskazane informacje, z łatwością będzie można dopasować umiejętności młodych spółdzielców do potrzeb lokalnej społeczności, co przyniesie przedsięwzięciu sukces, a uczniom doświadczenie, można powiedzieć „zawodowe”, rozwinie ich umiejętności oraz nauczy przedsiębiorczości i postaw obywatelskich.

Założenie spółdzielni uczniowskiej powinny poprzedzić małe działania marketingowe. Przed pomysłodawcami założenia spółdzielni stoi więc zadanie przekonania do swojego planu jak największej grupy uczniów .Dla potencjalnych członków spółdzielni uczniowskiej z pewnością atrakcyjny okaże się fakt, iż takie kluby sportowe jak F.C. Barcelona, czy Real Madryt działają właśnie w formie spółdzielni . Spółdzielczość nie jest więc formą przebrzmiałą, ale bardzo popularną i użyteczną w świecie, w państwach wysoko rozwiniętych.

Kolejnym krokiem będzie zmiana statutu szkoły. Wystarczy ująć w statucie stwierdzenie, że w szkole działa spółdzielnia uczniowska. Oczywiście istnieje możliwość poszerzenia zapisów dotyczących spółdzielni w szkolnym statucie. Właściwe organa szkoły mogą również stworzyć aneks do statutu.

Wytypowany spośród Rady Pedagogicznej nauczyciel – opiekun zostaje powołany przez dyrektora szkoły lub placówki oświatowo-wychowawczej, przy której będzie działać spółdzielnia. Po ustaleniu czym ma zajmować się spółdzielnia, uzyskaniu aprobaty władz szkoły, zmianie jej statutu, zgromadzeniu odpowiedniej liczby uczniów, zapewnieniu opieki wyznaczonego nauczyciela, należy stworzyć grupę przyszłych członków-założycieli spółdzielni. Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza niż dziesięć osób. Najwłaściwszym wiekiem założycieli będzie co najmniej 13 lat, choć sama spółdzielnia może zrzeszać i młodsze dzieci. Dalszym krokiem jest wspólne konstruowanie projektu statutu spółdzielni zgodnego ze wzorem opracowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z Krajową Radą Spółdzielczą. Statut ten jest jedynie wzorcowy, jednak postanowienia statutu uchwalonego w danej szkole nie mogą być sprzeczne z jego zapisami. Statut, po konsultacji z nauczycielem –opiekunem, podlega zatwierdzeniu przez dyrektora szkoły.

Zgodnie z art. 6 § 1 Ustawy założyciele spółdzielni dokonują wyboru pierwszych organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego zgromadzenia w składzie co najmniej trzech osób. Rzeczony przepis nie określa jaką większością założyciele dokonują wyboru pierwszych członków organów spółdzielni, ale wskazuje, iż ostatecznie te kompetencje należą do Walnego Zgromadzenia, warto więc posiłkować się przepisami regulującymi tryb podejmowania uchwał przez ten organ. Art. 41 § 2 Ustawy stanowi, iż  uchwały Walnego Zgromadzenia podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania i taką większością założyciele mogą posłużyć się przy wyborze pierwszych organów spółdzielni.

Podobnie jak w przypadku uchwalenia statutu spółdzielni uczniowskiej, wybór jej pierwszych organów może nastąpić w sposób wskazany Ustawą (powyżej), ale może również nastąpić na pierwszym Walnym Zgromadzeniu spółdzielni uczniowskiej podczas której uchwalono statut spółdzielni. Do porządku obrad załącza się -w tym trybie -wybory członków Zarządu (skład 3-osobowy) oraz wybory członków Rady Nadzorczej (skład 3-osobowy) . Kolejne składy Zarządu wybiera Rada Nadzorcza, zaś wyboru Rady Nadzorczej na kolejną kadencję dokonuje Walne Zgromadzenie.

Zgodnie z § 1 ust. 6 statutu ramowego Dyrektor szkoły lub wyznaczona przez niego osoba zgłasza istnienie spółdzielni (właściwemu) kuratorowi oświaty.

W myśl § 1 ust. 6 statutu ramowego dyrektor szkoły lub wyznaczona przez niego osoba zobowiązuje się zgłosić istnienie spółdzielni również Krajowej Radzie Spółdzielczej z siedzibą w Warszawie.

Spółdzielnie uczniowskie mogą również współpracować z okolicznymi ,,spółdzielniami dorosłych’’, jak również być członkiem zbiorowym spółdzielni dorosłych, które winny dzielić się, w myśl międzynarodowych zasad spółdzielczych, swoim doświadczeniem i wspierać młodych spółdzielców merytorycznie, czy organizacyjnie. Spółdzielnia uczniowska może ubiegać się o patronat ,,spółdzielni dorosłych’’.


Wydarzenia

Przepraszamy, ale nie można odnaleźć tego wydarzenia.
Zobacz wszystkie wydarzenia